Als osteopaat voor paarden zie ik dagelijks hoe belangrijk het is dat een paard zich goed in zijn lijf voelt. Beweging, training en een goede huisvesting zijn allemaal cruciaal – maar een van de belangrijkste pijlers van een gezond paard is en blijft de voeding. Een uitgebalanceerd rantsoen ondersteunt niet alleen de algemene gezondheid, maar heeft ook een directe invloed op het bewegingsapparaat, het gedrag en het herstelvermogen van het paard.
De natuurlijke eetgewoonten van het paard
Van nature is een paard een steppendier dat de hele dag door kleine beetjes eet. In het wild besteden paarden zo’n 14 tot 16 uur per dag aan grazen. Dit betekent dat hun spijsvertering gebouwd is op een constante aanvoer van vezelrijk voedsel. Wanneer we dit patroon onderbreken – bijvoorbeeld door lange voerpauzes of veel krachtvoer ineens te geven – raakt het spijsverteringssysteem snel uit balans.
Ruwvoer: de basis van elk rantsoen
Het belangrijkste onderdeel van het paardenrantsoen is ruwvoer. Denk hierbij aan hooi, kuil (voordroog), en gras. De kwaliteit en beschikbaarheid van ruwvoer bepalen in grote mate de gezondheid van het paard. Een richtlijn is om minimaal 1,5% van het lichaamsgewicht per dag aan droge stof ruwvoer te geven – dat is ongeveer 9 kg droge stof voor een paard van 600 kg.
Goed ruwvoer bevat voldoende structuur, vezels en een passend suiker- en eiwitgehalte. Let op: niet elk paard verdraagt eiwitrijk voordroog, en sommige paarden met stofwisselingsproblemen hebben baat bij een ruwvoer met laag suikergehalte.
Krachtvoer en supplementen: minder is vaak meer
In mijn praktijk zie ik veel paarden die overvoerd zijn met krachtvoer. Terwijl veel paarden die recreatief worden gereden voldoende hebben aan goed ruwvoer, krijgen ze toch dagelijks grote porties brok of muesli. Dit kan leiden tot overgewicht, maagklachten en stofwisselingsproblemen.
Krachtvoer en supplementen zijn nuttig in bepaalde gevallen:
- Sportpaarden met hoge energiebehoefte
- Paarden met tekorten (bijvoorbeeld vitamine E, selenium)
- Herstel na ziekte of zware training
Maar zelfs dan is het belangrijk om goed te kijken naar behoefte versus aanbod.
De spijsvertering van het paard: een kwetsbaar systeem
Het spijsverteringsstelsel van het paard is gevoelig. Denk aan koliek, maagzweren, dunne mest of gaskolieken – veel van deze problemen vinden hun oorsprong in voeding of voermanagement. Stress, verkeerde voerkeuzes of onregelmatige voedingstijden kunnen de darmflora uit balans brengen.
Een gezonde darm is essentieel voor de opname van voedingsstoffen én voor een sterk immuunsysteem. Bovendien zie ik in mijn praktijk vaak een verband tussen darmproblemen en spierspanning, gevoelige ruggen of verminderde beweeglijkheid.
Veelgemaakte fouten in de paardenvoeding
- Te veel krachtvoer, te weinig ruwvoer
- Lange voerpauzes (meer dan 4-5 uur zonder voer)
- Onvoldoende water of verkeerde waterbron
- Geen afstemming op conditie, leeftijd of werklast
- Te veel snelle suikers en zetmeel (bijv. granen)
Voeding en osteopathie: alles is verbonden
Als osteopaat kijk ik naar het hele paard – niet alleen naar spieren en gewrichten, maar ook naar de organen en de spijsvertering. Een paard dat structureel verkeerde voeding krijgt, zal dat vroeg of laat tonen in zijn lijf: in gespannen buikspieren, een stijve rug, verminderde impuls of zelfs gedragsproblemen. Andersom geldt ook: een soepel lichaam ondersteunt een gezonde spijsvertering.
Tot slot: voeding is maatwerk
Er bestaat geen “one size fits all”-rantsoen. Ieder paard is anders, en verdient een rantsoen dat past bij zijn levensfase, werkbelasting, gezondheid en omgeving. Het beste resultaat krijg je door goed samen te werken met een dierenarts, voedingsdeskundige en – indien nodig – een osteopaat.Een gezond paard begint bij een gezond rantsoen. En dat begint weer bij kennis, aandacht en een open blik.
