Een paard dat “niet goed meewerkt” tijdens de training…
Dat sneller wil gaan dan jij vraagt…
Of net moeilijk loskomt in zijn lichaam…
Vaak wordt er gedacht aan gedrag.
Aan onwil.
Aan gebrek aan training.
Maar heel regelmatig ligt de oorzaak ergens anders, in het lichaam.
En daar begint het verschil.
Een goed opgebouwde training is geen detail.
Het is de basis waarop je spieren opbouwt, spanning afvoert en blessures voorkomt.
Niet door harder te werken. Maar door het lichaam eerst de kans te geven om correct te bewegen.
De opwarming: waar alles begint
De opwarmfase wordt nog te vaak onderschat. Toch is dit het moment waarop spieren wakker worden, gewrichten gesmeerd raken en het lichaam zich voorbereidt op arbeid.
Reserveer minstens 20 minuten voor een degelijke opwarming.
Ongeacht het niveau van het paard, de discipline of de ervaring van de ruiter.
- Start met minstens 10 minuten stappen
- Begin in een rustig basistempo in alle gangen
- Geef niet constant been
- Denk aan een goede verbinding op de buitenteugel, zeker bij het rechtrichten
- Ga regelmatig terug naar stat (ongeveer elke 10 minuten)
Dit lijkt eenvoudig, maar net in deze basis ligt vaak het verschil tussen soepel bewegen en het ontstaan van spanning.
Het tempo vertelt vaak een verhaal
Paarden met spierproblemen kiezen vaak voor snelheid.
Niet omdat ze enthousiast zijn, maar omdat het een manier is om spanning te ontwijken.
Kort en snel bewegen vraagt minder buiging van de rug.
Het is een strategie om ongemak te omzeilen.
Wat vaak als enthousiasme wordt gezien, is soms een vorm van spanning.
Een lichaam dat versnelt, probeert niet altijd vooruit te komen, maar soms ook iets te vermijden.
Wanneer de rug niet vrij kan bewegen, zoekt het paard een manier om die beperking te omzeilen.
Sneller bewegen vraagt minder controle en minder draagkracht, en kan daardoor tijdelijk comfortabeler aanvoelen.
Maar op lange termijn bouwt spanning zich zo verder op, vaak zonder dat het meteen zichtbaar wordt.
Zie je één van deze signalen?
- Je paard wil meteen galopperen bij het begin
- Hij versnelt na een sprong
- Rustig tempo voelt moeilijk
- Hij lijkt alleen “goed” te bewegen bij snelheid
Dan is het belangrijk om niet méér tempo te vragen, maar net rust te brengen.
Een veel gehoorde opmerking is dat een paard bij rustig tempo minder goed ondertreedt.
Maar wanneer een paard alleen in snelheid zijn achterhand kan gebruiken, wijst dit vaak op een lichaam dat nog niet voldoende ontspannen is.
Eerst moet de voorhand kunnen loskomen.
Pas wanneer de rug soepel beweegt, kan de achterhand krachtig en correct ontwikkelen.
Ondersteuning zoals osteopathie of sportmassage kan hier een belangrijke rol spelen. Wanneer het lichaam vrijer kan bewegen, volgen kracht en draagkracht vaak vanzelf.
Maak galop een bewuste keuze
Galop is een belangrijke gang voor spierontwikkeling, vooral voor de bilspieren.
Een goede aanpak:
- Start vanuit stap
- Ga kort naar draf
- Maak vervolgens een overgang naar galop
- Houd het tempo rustig en ontspannen
Niet de snelheid, maar de kwaliteit van de beweging maakt het verschil.
De voorwaarts-neerwaartse houding: sleutel tot een gezonde rug
Tijdens de opwarming is het belangrijk dat het paard voorwaarts-neerwaarts kan bewegen (niet te verwarren met diep en rond).
Wanneer een paard correct voorwaarts-neerwaarts beweegt:
- wordt de bovenhalslijn gestrekt
- komt de rug in een geheven positie
- kan de lange rugspier ontspannen werken
- ontstaat ruimte voor vrije beweging
De lange rugspier loopt van de heup tot aan het hoofd.
Wanneer daar spanning aanwezig is, wordt voorwaarts-neerwaarts rijden vaak moeilijk of zelfs onmogelijk.
Een paard dat niet naar voren en naar beneden kan strekken, vertelt vaak iets over zijn lichaam.
Niet over onwil.
Maar over spanning.
Voorwaarts-neerwaarts is niet hetzelfde als diep en rond
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde.
Voorwaarts-neerwaarts rijden betekent dat het paard zijn hals naar voren en naar beneden mag uitstrekken, terwijl het lichaam in balans blijft.
De bovenhalslijn wordt langer, de rug kan omhoog komen en de lange rugspier kan ontspannen werken.
Diep en rond rijden daarentegen betekent dat de hals sterk gebogen wordt en het hoofd ver naar beneden gebracht wordt, vaak achter de loodlijn.
Dit kan ervoor zorgen dat de bovenlijn juist verkort in plaats van verlengd wordt.
Het verschil zit dus niet in hoe laag het hoofd komt, maar in hoe het lichaam meebeweegt.
Bij een correcte voorwaarts-neerwaartse houding:
- wordt de hals naar voren uitgestrekt, niet naar beneden getrokken
- blijft de neus licht voor de loodlijn
- voelt de verbinding zacht en elastisch
- beweegt de rug zichtbaar mee
Wanneer een paard diep en rond wordt gereden zonder voldoende ontspanning, kan dit juist extra spanning geven in de rugspieren.
Hoe herken je een correcte voorwaarts-neerwaartse houding?
Voor veel ruiters voelt voorwaarts-neerwaarts rijden wat abstract.
Maar het lichaam van je paard geeft duidelijke signalen wanneer het correct gebeurt.
Je kan een correcte voorwaarts-neerwaartse houding herkennen aan deze kenmerken:
- De neus blijft licht voor de loodlijn
- De hals strekt naar voren
- De rug beweegt zichtbaar mee onder het zadel
- De passen worden ruimer en gelijkmatiger
- De teugel voelt elastisch, niet zwaar
- Het tempo blijft rustig en ontspannen
Wat je meestal niet ziet bij een correcte houding:
- trekken aan de teugel
- een zwaar gevoel in de hand
- korte, gehaaste passen
- een stijve of holle rug
Wanneer een paard moeite heeft om deze houding aan te nemen, is dat zelden een kwestie van onwil.
Vaak vertelt het lichaam dat er ergens spanning zit die eerst opgelost moet worden.
Ook dit maakt een verschil
Naast je manier van trainen zijn er nog enkele belangrijke factoren:
- Een goed passend zadel: een training kan nog zo correct opgebouwd zijn, een slecht passend zadel kan alles onderuit halen
→ voldoende ruimte aan schouders en wervelkolom
→ correct in balans
→ zacht en verend op de rug - Rijdt in verlichte zit zolang de rug nog niet ontspannen meebeweegt
→ zolang een paard spanning in de rug draagt, kan een diepe zit extra belasting geven.
Kleine keuzes maken een groot verschil
Een gezonde training draait niet alleen om wat je doet, maar om wat je voelt gebeuren onder je zadel.
Om kleine signalen opmerken.
Om spanning herkennen voordat ze zich vastzet.
Om je paard de tijd geven om zijn lichaam te gebruiken zoals het bedoeld is.
Wanneer een paard correct kan opwarmen, ontspannen bewegen en zijn bovenlijn kan strekken, ontstaat er ruimte voor echte krachtopbouw.
Niet geforceerd.
Maar gedragen vanuit ontspanning.
En soms merk je dat, ondanks correcte training, bepaalde bewegingen moeilijk blijven. Dat je paard zich niet makkelijk laat strekken, of dat ontspanning uitblijft.
Dan is het waardevol om verder te kijken naar het lichaam zelf.
Want vaak ligt de sleutel niet in méér trainen, maar in het herstellen van bewegingsvrijheid.
Een gezond bewegend paard begint bij een goede basis in houding en lichaamsgebruik.
Maar zelfs met die basis blijft het belangrijk om na te denken over hoeveel belasting je lichaam vraagt, en hoe je die veilig opbouwt.
In het volgende artikel ga ik dieper in op gezonde trainingsopbouw zonder overbelasting, zodat het lichaam zich stap voor stap kan aanpassen.
Merk je dat je paard moeite heeft met loskomen, tempo reguleren of voorwaarts-neerwaarts werken?
Dan kijk ik graag met je mee naar wat het lichaam probeert te vertellen, contacteer mij hier.
Wil je graag meer weten hoe ik behandel, lees dan mijn behandelpagina.
In mijn andere blog lees je meer over de invloed van de HOOFD-HALS houding op de rug van het paard, en waarom kleine veranderingen in houding een groot verschil kunnen maken.
Ik heb ook een blog geschreven over het SI-GEWRICHT BIJ HET PAARD: signalen van pijn die vaak over het hoofd worden gezien. Misschien vind je deze ook interessant.
